Kim jest psychotraumatolog i kiedy warto zgłosić się po pomoc?
- Joanna Jewusiak
- 6 lip
- 4 minut(y) czytania
Coraz więcej osób słyszy o psychotraumatologii, ale wciąż niewiele wie, czym właściwie zajmuje się psychotraumatolog. Czy to psycholog? Psychoterapeuta? A może specjalista pracujący wyłącznie z osobami po wojnie lub katastrofach?
To jeden z najczęstszych mitów.
Psychotraumatolog to specjalista, który pomaga osobom doświadczającym skutków trudnych i przeciążających wydarzeń życiowych. Nie pracuje wyłącznie z osobami po dramatycznych wypadkach czy katastrofach. Wspiera również tych, którzy od lat żyją z przewlekłym napięciem, lękiem, trudnościami w regulacji emocji, problemami w relacjach czy objawami, których źródła często nie potrafią wyjaśnić.
Bo czasami wydarzenie się kończy…
…ale organizm nadal zachowuje się tak, jakby zagrożenie trwało.
Czym właściwie jest trauma?
W codziennych rozmowach słowo „trauma” pojawia się coraz częściej. Mówimy, że traumą był egzamin, rozstanie czy stresująca rozmowa.
W psychologii pojęcie to ma jednak bardziej precyzyjne znaczenie.
Według klasyfikacji DSM-5 trauma wiąże się z doświadczeniem lub zagrożeniem śmiercią, poważnym urazem albo przemocą seksualną. Może dotyczyć sytuacji przeżytej osobiście, bycia jej świadkiem, otrzymania informacji o traumatycznej śmierci lub ciężkim urazie bliskiej osoby albo wielokrotnego kontaktu z takimi wydarzeniami w pracy, np. ratowników medycznych czy funkcjonariuszy służb.
Jednocześnie psychotraumatologia zwraca uwagę na coś równie ważnego.
Nie każde trudne doświadczenie spełnia kryteria traumy według DSM-5, ale wiele z nich może pozostawić trwały ślad w psychice i sposobie funkcjonowania organizmu.
Przewlekłe odrzucenie, zaniedbanie emocjonalne, życie w ciągłym napięciu, przemoc psychiczna czy dorastanie w nieprzewidywalnym środowisku mogą przez lata wpływać na nasze emocje, relacje i zdrowie.
To właśnie dlatego mówi się dziś również o skutkach przewlekłego stresu i traum relacyjnych, które nie zawsze wynikają z jednego dramatycznego wydarzenia.
Dlaczego przeszłość wciąż wraca?
To pytanie słyszę bardzo często.
"Minęło już tyle lat. Dlaczego nadal reaguję tak samo?"
Odpowiedź nie brzmi: bo jesteś słaby.
Odpowiedź brzmi: bo Twój układ nerwowy nauczył się Cię chronić.
Kiedy przeżywamy coś bardzo trudnego, organizm uruchamia reakcję przetrwania.
Serce bije szybciej. Mięśnie się napinają. Oddech przyspiesza. Cała uwaga skupia się na zagrożeniu.
To naturalny mechanizm.
Problem pojawia się wtedy, gdy układ nerwowy nie dostaje sygnału, że niebezpieczeństwo już minęło.
Choć wydarzenie należy do przeszłości, ciało nadal reaguje tak, jakby zagrożenie było obecne tu i teraz.
Może pojawić się ciągłe napięcie, trudności ze snem, nadmierna czujność, unikanie pewnych sytuacji, wybuchy złości lub silny lęk.
To nie jest kwestia charakteru.
To sposób, w jaki organizm próbuje zapewnić bezpieczeństwo.
Gdy emocje stają się zbyt trudne
Jednym z mechanizmów obronnych jest dysocjacja.
To sposób, w jaki psychika chroni człowieka przed doświadczeniem, które w danym momencie było zbyt trudne do udźwignięcia.
Może objawiać się poczuciem odrealnienia, trudnością z przypominaniem sobie części wydarzeń, wrażeniem odcięcia od własnego ciała lub emocji.
Dla wielu osób była to kiedyś najlepsza dostępna strategia przetrwania.
Problem pojawia się wtedy, gdy ten mechanizm pozostaje aktywny także wiele lat później.
A gdzie w tym wszystkim aleksytymia?
Jeżeli obserwujesz mój profil, wiesz, że często poruszam temat aleksytymii, czyli trudności w rozpoznawaniu i nazywaniu własnych emocji.
Nie każda osoba po trudnych doświadczeniach rozwija aleksytymię.
Badania pokazują jednak, że przewlekły stres i doświadczenia z dzieciństwa mogą zwiększać ryzyko jej występowania.
Jeżeli przez lata najbezpieczniej było nie okazywać emocji, nie mówić o nich lub je tłumić, organizm mógł nauczyć się właśnie takiego funkcjonowania.
W efekcie łatwiej zauważyć ból brzucha, napięcie karku czy kołatanie serca niż smutek, lęk albo złość.
To nie oznacza, że emocji nie ma.
Oznacza, że kontakt z nimi został utrudniony.
Czy można to zmienić?
Tak.
I to jest najważniejsza wiadomość.
Mózg przez całe życie zachowuje zdolność do tworzenia nowych połączeń. Nazywamy to neuroplastycznością.
Dlatego terapia nie polega na ciągłym wracaniu do bolesnych wspomnień.
Jej celem jest pomóc układowi nerwowemu zrozumieć, że zagrożenie już minęło.
Stopniowo zmniejsza się siła dawnych reakcji.
Łatwiej regulować emocje.
Łatwiej zaufać ludziom.
Łatwiej poczuć spokój.
Nie zmieniamy przeszłości.
Zmieniamy to, jak wpływa ona na nasze życie dzisiaj.
Kiedy warto zgłosić się do psychotraumatologa?
Warto rozważyć konsultację, jeśli:
od lat wracasz do tych samych bolesnych wspomnień,
czujesz ciągłe napięcie lub życie w gotowości,
trudno Ci rozpoznawać własne emocje,
silnie reagujesz na sytuacje, które obiektywnie nie są już zagrożeniem,
unikasz ludzi lub miejsc przypominających trudne doświadczenia,
masz poczucie, że przeszłość nadal wpływa na Twoje decyzje, relacje i codzienne funkcjonowanie.
Psychotraumatolog nie pomaga zapomnieć.
Pomaga odzyskać poczucie bezpieczeństwa i sprawić, że przeszłość przestaje kierować teraźniejszością.
Bo choć nie możemy zmienić tego, co się wydarzyło, możemy zmienić sposób, w jaki nasz mózg i ciało na to reagują. I właśnie na tym polega jedna z najważniejszych ról psychotraumatologii.
Jak wygląda praca z psychotraumatologiem?
Wiele osób obawia się, że terapia będzie polegała na wielokrotnym wracaniu do bolesnych wspomnień.
W rzeczywistości wygląda to inaczej.
Praca z traumą ma określony proces. Zanim dotkniemy trudnych doświadczeń, najpierw uczymy się regulacji emocji, budowania poczucia bezpieczeństwa i poznajemy sposób, w jaki reaguje Twój układ nerwowy. Dopiero wtedy, jeśli jest to potrzebne, pracujemy z samymi wspomnieniami.
W zależności od problemu i celu terapii niektórym osobom wystarczy kilka spotkań ukierunkowanych na konkretne doświadczenie lub objawy. Inni potrzebują dłuższego procesu, szczególnie jeśli trudności wynikają z wielu lat przewlekłego stresu lub doświadczeń z dzieciństwa.
Najważniejsze jest to, że terapia nie polega na nieustannym przeżywaniu bólu na nowo. Jej celem jest sprawić, aby wspomnienia przestały wywoływać tak silne reakcje emocjonalne i przestały wpływać na codzienne życie.
Potrzebujesz wsparcia?
Jeśli czujesz, że trudne doświadczenia z przeszłości nadal wpływają na Twoje emocje, relacje lub zdrowie, pamiętaj, że nie musisz radzić sobie z tym samodzielnie.
Jako psycholog i psychotraumatolog pomagam osobom, które chcą lepiej zrozumieć swoje reakcje, odzyskać poczucie bezpieczeństwa i stopniowo uwolnić się od wpływu przeszłości na codzienne życie.
Pracuję z osobami doświadczającymi m.in.:
skutków traumatycznych doświadczeń,
przewlekłego stresu,
trudności w regulacji emocji,
aleksytymii,
objawów psychosomatycznych,
lęku i przewlekłego napięcia.
➡️ Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej lub umówić konsultację, zapraszam tutaj: https://www.psychosomatyczna.pl/service-page/psychoterapia-traumy-online?referral=service_list_widget
Pierwsza konsultacja pozwala wspólnie przyjrzeć się Twojej sytuacji i zdecydować, jaka forma pomocy będzie dla Ciebie najbardziej odpowiednia.
Jeśli chcesz przyjrzeć się temu bliżej, możesz skorzystać z mojej oferty:
Możesz też umówić się przez Booksy lub Znanylekarz
Albo po prostu zadzwonić: 601 801 268
Zapraszam,
Joanna Jewusiak
